GTM-MJJQST9

Khái niệm và nguyên lý hoạt động của ly hợp là gì?

Khái niệm và nguyên lý hoạt động của ly hợp là gì?

Ly hợp là bộ phận quan trọng trong ô tô, và thông qua nguyên lý hoạt động của ly hợp mà việc chuyển số diễn ra êm dịu. Vậy bộ ly hợp là gì và nguyên lý hoạt động của nó ra sao? Hãy cùng chuyên mục Tuấn Anh Auto tìm hiểu ngay vấn đề này nhé!

Khái niệm bộ ly hợp

Trước khi tìm hiểu nguyên lý hoạt động của ly hợp thì chúng ta cần phải hiểu về ly hợp trước. Ly hợp chính là một cơ cấu được sử dụng có công dụng dùng để nối và tách riêng biệt hai trục quay với nhau. Trong bộ ly hợp, 1 trục được dẫn động bởi động cơ hoặc puly và trục còn lại sẽ được thiết bị khác dẫn động.  Điều này thể hiện rõ nhất trong chiếc khoan điện, nếu quan sát kỹ bạn sẽ thấy một trục phía trong sẽ được dẫn động bởi 1 ngoàm, trục còn lại thì được dẫn động bằng động cơ điện.

khai-niem-bo-ly-hop

Khái niệm bộ ly hợp

Ly hợp sẽ đóng vai trò là nối các trục lại với nhau để nó có thể hoạt động với cùng tốc độ hoặc tách riêng biệt và quay với tốc độ khác nhau.

Tương tự với một chiếc xe hơi cũng sẽ cần một ly hợp nguyên nhân là do khi nổ máy thì trục của động cơ sẽ luôn quay không ngừng, nhưng bán xe thì không chắc như vật. Nếu muốn xe dừng lại trong khi  vẫn nổ máy bắt buộc cần ngắt truyền động tới các bánh xe.

Lúc này, Ly hợp đóng vai trò kết nối trục ra của động cơ cùng với trục vào hộp số thông qua việc ăn khớp giữa chúng. Muốn nắm rõ được nguyên lý hoạt động của ly hợp  thì bạn bắt buộc phải nắm được những kiến thức có liên quan tới ma sát.

Nếu thực hiện nhấn đạp côn, lúc này piston thuỷ lực hoặc cần liên hợp sẽ gây ra một tác động tới cần bẩy lực khá lớn, đồng thời thực này sẽ được dẫn tới vòng bi chặn trong ly hợp (Ký hiệu là T), khiến lò xo trung tâm co lại cực đại.

Bởi do có cơ khí dẫn động nên đĩa ma sát sẽ thoát ra ngoài đĩa ép lẫn bánh đà, nên trục sơ cấp được giải phóng hoàn toàn.

Ly hợp còn đóng vai trò là vật ma sát ngay tại bề mặt bị mòn đi. Nó có vai trò gần như là má phanh xe nên chắc chắn sẽ bị bào mòn sau một thời gian sử dụng. Nếu bào mòn ở một cấp độ nhất định thì ly hợp sẽ bị trượt và mức độ nặng nhất là  không thể truyền được mô men xoắn nào.

Và theo quan sát và kinh nghiệm về nguyên lý hoạt động của ly hợp thì ly hợp sẽ chỉ bị bào mòn nếu các đĩa ma sát và bánh đà quay không cùng một tốc độ. Bởi khi chúng khóa lại thì vật liệu ma sát thường ép chặt ở vị trí bánh đà, quay cùng tốc độ. Hiện tượng mòn chỉ diễn ra khi đĩa ma sát trượt so với bánh đà.

Xem thêm: Nguyên lý hoạt động của cấu tạo hộp số sàn ô tô và những điều cần biết.

Cấu tạo của bộ ly hợp

Nguyên lý hoạt động của ly hợp được cấu tạo như sau:

cau-tao-bo-ly-hop

Cấu tạo của bộ ly hợp

  • Nhông hú và các lá bố : Là bộ phận được kết nối với trục khuỷu của động cơ
  • Các lá thép và đế nồi : Là bộ phận kết nối với truyền động từ hộp số
  • Lò xo nồi: Là bộ phận tách và ép mâm ép cùng đế nồi:

Nguyên lý hoạt động của ly hợp

Muốn xe dừng lại ngay cả khi động cơ nổ máy thì chắc chắn sẽ phải có bộ ly hợp để có thể thực hiện ngắt truyền động từ những động cơ tới bánh xe hơi. Và dưới đây chính là nguyên lý hoạt động của ly hợp cụ thể và chi tiết nhất :

Trong khi động cơ xe hơi hoạt động, các bánh đà sẽ chuyển động quay, lúc này đĩa  ma sát sẽ bị ép chặt lên bánh đà nhờ địa ép. Lúc này dưới tác động của lực ma sát những chi tiết trên sẽ được tạo thành một khối đồng nhất để quay theo bánh đà.

Nếu muốn tách ly hợp thì sẽ phải dùng đạp pédale thông qua việc sử dụng đòn bẩy và khớp nối để bạc mở bị đẩy đồng thời kéo đĩa ép cho các mặt hở ra, tách riêng nhau.

nguyen-ly-hoat-dong-cua-ly-hop

Hiện nay có nhiều loại ly hợp khác nhau, tuy nhiên tùy theo từng mục đích sử dụng mà chúng sẽ được chia thành các loại riêng biệt.

Cụ thể là:

  • Theo cách điều khiển: Loại ly hợp tự động và ly hợp được điều khiển bởi người lái
  • Theo cách truyền mômen xoắn: Ly hợp liên hợp, ly hợp ma sát và ly hợp thuỷ lực
  • Ly hợp ma sát chính là loại được sử dụng nhiều nhất ở các dòng xe hơi hiện nay.
  • Bên cạnh đó ly hợp thủy lực cũng đang được cải tạo, phát triển bởi nó có thể  giảm thiểu việc tải trọng xe va vào các hệ thống truyền lực.

Chú ý:

Nếu bạn thường xuyên rà côn nhiều, có nghĩa là mâm ép không đóng hết thì phân bố trên các lá bố cùng lá thép sẽ liên tục ma sát với nhau bởi vậy việc bị bào mòn sẽ diễn ra nhanh hơn. Để lâu ô tô sẽ trở lên bị ì. Và nếu gặp phải tình huống này thì bạn cần nhanh chóng đa xe tới các xưởng,, trung tâm bảo dưỡng,… để sửa chữa và khắc phục ngay lập tức.

Trên đây là những thông tin cần thiết về khái niệm, cấu tạo và nguyên lý hoạt động của ly hợp.  Mong rằng bạn có thể nâng cao thêm nhận thức của mình về vấn đề này bởi bài viết. Ngoài ra, muốn tìm kiếm nhiều thông tin khác có liên quan bạn có thể vào trang của blog xe để đọc.

Xem thêm:

>> Tìm hiểu nguyên lý hoạt động của hệ thống đánh lửa trên ô tô

>> Tìm hiểu nguyên lý hoạt động của hệ thống lái trên ô tô